NASA tarafından Mars’a 3 aylığına gönderilen, ancak 3 yılı aşkın
süredir görev başında bulunan robotlardan Spirit, Kızıl Gezegen’in
geçmişinde düşünülenden çok daha fazla su olduğunu gösteren en güçlü
kanıtları ortaya çıkardı.
28 Mayıs 2007 Pazartesi
Mars
keşif programının başındaki Cornell Üniversitesi’nden Steve Squyres
yayımladığı açıklamada, robotun Gusev Krateri’nde bir arazi parçasını
incelediğini ve toprağın olağan dışı biçimde silis açısından zengin
olduğunu tespit ettiğini belirterek, bu kadar çok miktarda silis
birikmesi için suyun varlığının gerekli bir unsur olduğuna işaret etti.
"Bu çok önemli bir keşif" diyen Squyres, bulguların orada hala
neler olduğunu bilmek için merak uyandırdığını söyledi. Spirit, daha
önce kraterde, sülfür açısından zengin toprağın varlığı, suyun
değişikliğe uğrattığı mineraller ve volkanik patlamalar aracılığıyla
eskiden su bulunduğu yolunda kanıtlar elde etmişti. Ancak, son keşfin
yüksek silis içeriği yüzünden zorlayıcı olduğunu belirten
araştırmacılar, bunun ilkel yaşamın ortaya çıkmasını sağlayacak
koşulların oluşabilmesi olasılığını artırdığına işaret ettiler. Silis
birikintisi veya tortulunun nasıl oluştuğunun hala açık olmadığını
belirten bilim adamları, birikintinin, sudaki asit buharlarıyla
toprağın karışması sonucu ya da çevredeki sıcak su kaynaklarından gelen
suyun oluşturmuş olabileceğini düşünüyorlar.
3,5 yıla yakın zamandır görev başındalar
NASA tarafından Mars’a 3 aylığına gönderilen robotlar, 3,5 yıla yakın süredir görev başında bulunuyor.
Mars’a
3 Ocak 2004’te inen Spirit ve 24 Ocak 2004’te inen Opportunity, sert
inişlere, korkunç toz fırtınalarına, sıfırın altındaki sıcaklıklara ve
kayalık arazide kilometrelerce yol kat etmelerine rağmen hala mükemmel
durumda bulunuyor.
Bir golf aracı büyüklüğündeki bu
robotlar, bazı yıpranma belirtileri gösterse de bilim adamları bir süre
önce ömürlerini tamamladıklarını söyledikleri Opportunity ve
Spirit’teki küçük sorunların önemli tehlike oluşturmayacağını ve
bunların "Mars’a burunlarını sokmaya" bir süre daha devam edeceklerini
düşünüyorlar.
Bilim adamları, yine de bir jeolog gibi
Kızıl Gezegen’i keşfe yardım eden bu robotların birer makina olduğunu
ve bir noktada duracaklarını kabul etmek gerektiğinin altını çiziyorlar.
Yen yazılımla daha akıllı Kızıl
Gezegen’de 3,5 yıla yakın süredir görev yapan Spirit ve Opportunity,
bilgisayarlarına son olarak yüklenen yeni yazılımlarla daha akıllı ve
bağımsız hale gelmişlerdi.
Mühendisler, bu yılın başında
gönderdikleri yeni yazılımlarla Kızıl Gezegen’deki robotları, daha az
insan müdahalesine gereksinim duyacak şekilde daha bağımsız ve akıllı
kılmışlardı.
Spirit ve Opportunity, yeni yazılımlarla
ayrıca önlerindeki bir engele kısa bir mesafe kala kritik manevra
kararı verebilme ve böylece bir engele takılıp kalmama olanağı sağlayan
yeni bir yön bulma sistemine sahip olmuşlardı.
Bilim
adamları, daha önce her biri golf aracı büyüklüğündeki robotları
Yer’den kumanda etmek ve zaman zaman takıldıkları engellerden kurtarmak
için uzun süre çaba harcamışlardı.
Yeni yazılımların bilim adamlarına Kızıl Gezegen’in keşfinde önemli zaman kazandırması bekleniyor.
Mars’ı
keşiflerinde dördüncü yılına giren ve uzun ömürleriyle büyük şaşkınlık
uyandıran robotlar, Kızıl Gezegen’de bir zamanlar su bulunduğu yolunda
jeolojik kanıtlar bularak, önemli bir görevi yerine getirmeyi
sürdürüyorlar.
Opportunity, dev Victoria Krateri’nin
kenarında aşağıya inmek üzere dolaşırken, Spirit de güney yarı kürede
kaya ve toprak örneklerini incelemeyi sürdürüyor.
Milliyet